|
Yüzölçümü: 6.819 km² Nüfus: 1.285.249 (2000) İl Trafik No: 27
Güneydoğu Anadolu Bölgesinin en büyük, Türkiye’nin ise 6. büyük kenti olan
Gaziantep, nüfusu, ekonomik potansiyeli ve Büyükşehir statüsü ile bir metropol
görünümündedir.
Anadolu’nun ilk yerleşim alanlarından birisi olan, Kalkolitik, Paleolitik,
Neolitik, Hitit, Mitani, Asur, Pers, Büyük İskender, Selevkoslar, Roma, Bizans,
İslam, Türk-İslam, Osmanlı dönemlerini yaşayan Gaziantep, bu dönemlere ait
eserleri günümüze kadar taşımıştır. İlk uygarlıkların doğduğu Mezopotamya ve
Akdeniz arasında bulunuşu, güneyden ve Akdeniz’den doğuya, kuzeye ve batıya
giden yolların kavşağında oluşu, Tarihi İpek Yolu’nun buradan geçmesi uygarlık
tarihine ve bugüne yön vermiş olup, ayrıca her dönemde kültür ve ticaret merkezi
olma özelliğini korumuştur.
Gaziantep ve çevresi tarihte ilk uygarlıkların doğduğu, Mezopotamya ve Akdeniz
arasında bulunmaktadır. Bu nedenle Gaziantep, tarih öncesi çağlardan beri insan
topluluklarına yerleşme sahası ve uğrak yeri olmuştur. Eski kent, bugünkü
Gaziantep’in 12 km. kuzeybatısında şimdiki Dülük Köyünde bulunmaktadır. Yapılan
arkeolojik araştırmalarda taş, kalkolitik ve bakır dönemlerine ait kalıntılara
rastlanmış olması, yörenin Anadolu’nun ilk yerleşim alanlarından birisi olduğunu
göstermektedir. Bir süre Babil İmparatorluğu’nun egemenliğinde kalan Gaziantep,
M.Ö. 1700 yıllarında Hitit Devletinin bir kenti olmuştur. “ DÜLÜK” şehri ise
Hititlerin önemli bir dini merkezi olduğundan ayrı bir önem taşımaktadır.
Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinden Belkıs/Zeugma gibi birçok antik
yerleşim alanlarının kalıntıları da günümüze kadar ulaşmıştır. Selçuklular,
Memlüklüler ve Osmanlılar dönemlerinde çok sayıda cami, medrese, han ve hamam
yapılmış, kent aynı zamanda üretim, ticaret ve el sanatları yönünden de
ilerlemiştir. Günümüzde dahi bu han ve hamamlar işlevliğini korumakta, ticaretin
ve özellikle de eşine rastlanmayan zengin el sanatlarının yaşatıldığı yerler
olarak faaliyetini sürdürmektedir. Bu dönemin mabetleri ise bütün ihtişamıyla
varlığını korumakta olup, halkın ibadet ihtiyacını karşılamaktadır.
I. Dünya Savaşı’ndan sonra İngilizler ve Fransızlar tarafından işgal edilen
Gaziantep ve yöresi, akıllara durgunluk veren savunması ve eşsiz kahramanlığı
ile bütün dünyada hayranlık uyandırmıştır. T.B.M.M. Antep’e bu başarısından
dolayı 8 Şubat 1921 tarihinde “GAZİ” lik ünvanı vermiştir. Bu dönemin izlerini
hâlâ görmek mümkündür.
Coğrafi yönden GAP’ın giriş kapısı, sanayisi ve ticari hacmi ile GAP’ın merkezi
olan Gaziantep, ekonomik yönden çevresindeki birçok ili etkisi altında
tutmaktadır. ¼’ü tarıma elverişli ovalardan oluşan ve bir bölümü Fırat nehrinin
sularıyla sulanan Gaziantep; Antepfıstığı, zeytin, pamuk, üzüm, kırmızıbiber
keten gibi ekonomik değeri yüksek sanayi bitkileri ile mercimek, buğday ve arpa
gibi hububat ürünleriyle zengin bir tarım yöresidir. Ayrıca; Gaziantep Doğu ve
Güneydoğu Anadolu bölgesinin tüm ürünlerinin işlendiği, iç ve dış pazara
sunulduğu bir sanayi ve ticaret merkezidir. IV tane Organize sanayi bölgesi,
birçok sanayi alanları küçük sanayi siteleri ve serbest bölgesi ile ekonomi ve
sanayide çok önemli bir noktadadır.
Tüm dünya mutfakları arasında ayrıcalıklı bir yere sahip olan, seneler boyunca
geleneklerinin ve yöresel özel damak lezzetinin zenginliğini koruyan Gaziantep
Mutfağı, Gaziantep Turizmi’nde önemli bir yere sahiptir.
Gaziantep, Kurtuluş Savaşı hatıraları, zengin tarihi ve kültürel çevresi,
hizmete giren otoyolu, bölgenin ihtiyacı olan uluslararası havaalanı, GAP’ın
kapısı durumundaki konumu, halâ önemini yitirmeyen tren garı, leziz yemekleri,
zengin el sanatları, mozaikleri, camileri, kaleleri, antik kentleri, ören
yerleri, hanları, hamamları, kastelleri, türbeleri, kiliseleri, yaylaları,
ovaları, gezi ve mesire yerleri, adını verdiği baklavası ve fıstığı, sanayi
tesisleri, ticari canlılığı ve diğer yönleri ile turizmin son yıllarda adından
söz ettirdiği önemli merkezlerden birisidir.
İlçeler:
Gaziantep Büyükşehir Statüsünde Metropol bir kent olup üç tanesi merkezde olmak
üzere toplam 9 ilçesi bulunmaktadır.
Şahinbey(Merkez), Şehit Kamil(Merkez), Oğuzeli (Merkez), Nizip, İslahiye,
Araban, Yavuzeli, Nurdağı, Karkamış.
|